LOJİSTİK TERİMLER SÖZLÜĞÜ

Lojistik Terimler Sözlüğü (A–Z)

A

• ADR (Accord Dangereux Routier): Tehlikeli maddelerin karayolu ile taşınmasına ilişkin uluslararası anlaşma.
• ATA Karnesi: Geçici ithalat ve ihracat işlemlerinde kullanılan uluslararası gümrük belgesi.
• Available to Promise (ATP): Stokta mevcut olup müşteriye taahhüt edilebilecek miktar.

B

• Backhaul: Taşıma aracının dönüş yükü alması.
• Bill of Lading (B/L): Taşıma senedi; malların taşıyıcı tarafından teslim alındığını gösteren belgedir.
• Bonded Warehouse: Gümrük antreposu; gümrük vergileri ödenmeden malların geçici olarak depolandığı yer.

C

• Cabotage: Bir ülke içinde sadece o ülkenin taşıyıcılarının yük taşıma hakkı.
• Carrier: Taşıyıcı firma.
• CIF (Cost, Insurance and Freight): Satıcının, mal bedeli, sigorta ve navlunu ödemeyi taahhüt ettiği teslim şekli.
• Consignee: Malı teslim alacak kişi veya firma.
• Cross Docking: Malların depoya girmeden doğrudan başka araçlara aktarılması süreci.

D

• DAP (Delivered at Place): Malların belirlenen yerde alıcıya teslim edilmesi.
• DDP (Delivered Duty Paid): Satıcının tüm masraf ve vergileri ödeyerek malı alıcının kapısına kadar getirmesi.
• Demuraj (Demurrage): Konteynerin limanda belirlenen süreden fazla kalması nedeniyle ödenen ceza ücreti.
• Distribution Center (DC): Dağıtım merkezi; malların toplandığı ve dağıtıldığı depo türü.

E

• EDI (Electronic Data Interchange): Firmalar arasında bilgi alışverişinin elektronik ortamda yapılması.
• ETA (Estimated Time of Arrival): Tahmini varış zamanı.
• ETD (Estimated Time of Departure): Tahmini kalkış zamanı.
• EXW (Ex Works): Malın satıcının deposunda teslim edildiği teslim şekli.

F

• FAK (Freight All Kinds): Farklı türdeki malların tek bir navlun ücretiyle taşınması.
• FCL (Full Container Load): Tam konteyner yükü.
• FOB (Free on Board): Satıcının, malı gemiye yükleme anına kadar sorumlu olduğu teslim şekli.
• Freight Forwarder: Taşıma organizatörü; taşımayı planlayan ve yöneten aracı firma.

G

• GPS (Global Positioning System): Araç veya yük takibi için kullanılan uydu tabanlı sistem.
• Gümrük Beyannamesi: Malın gümrükten geçmesi için doldurulan resmi belge.

H

• Handling: Yük elleçleme; malların taşınması, yüklenmesi veya boşaltılması işlemi.
• Hub: Lojistik ağında merkez nokta; genellikle aktarma veya dağıtım merkezi.

I

• Incoterms: Uluslararası ticarette teslim şekillerini tanımlayan kurallar bütünü.
• Inventory: Stok veya envanter.
• Intermodal Taşımacılık: Bir yükün birden fazla taşıma modu (ör. kara + deniz) ile taşınması.

J

• Just in Time (JIT): Stok tutmadan, ihtiyaç duyulan zamanda üretim ve teslimat sistemidir.

K

• Konteyner: Yüklerin taşınması için kullanılan standart metal kutu.
• Konsolidasyon: Farklı gönderilerin birleştirilerek tek taşıma birimi haline getirilmesi.

L

• LCL (Less than Container Load): Parsiyel yük; konteynerin bir kısmını kaplayan yük.
• Lead Time: Siparişin verilmesinden teslimine kadar geçen süre.
• Logistics Provider: Lojistik hizmet sağlayıcısı (3PL, 4PL vb.).

M

• Manifest: Taşınan malların detaylı listesini içeren belge.
• Multimodal Taşımacılık: Bir taşıma senedi altında iki veya daha fazla taşıma modunun birlikte kullanılması.

N

• NVOCC (Non-Vessel Operating Common Carrier): Gemisi olmayan taşıyıcı; taşıma organizasyonu yapan aracı firma.

O

• Order Fulfillment: Siparişin alınması, hazırlanması ve müşteriye teslim edilmesi süreci.
• Outsourcing: Lojistik faaliyetlerin dış kaynaklara devredilmesi.

P

• Pallet: Malların taşınmasını kolaylaştıran ahşap veya plastik platform.
• Pick & Pack: Ürünlerin depodan seçilip paketlenmesi süreci.
• Procurement: Satın alma ve tedarik süreci.

R

• Reverse Logistics: İade, geri dönüşüm veya tamir amaçlı mal hareketlerinin yönetimi.
• Route Optimization: En uygun taşıma rotasının planlanması.

S

• SCM (Supply Chain Management): Tedarik zinciri yönetimi.
• Safety Stock: Olası gecikmeler için tutulan yedek stok.
• Shipment: Gönderi.
• SKU (Stock Keeping Unit): Ürünleri tanımlamak için kullanılan benzersiz stok kodu.

T

• Tedarik Zinciri: Hammadde tedarikinden son kullanıcıya kadar olan tüm süreçler.
• Terminal: Yükleme/boşaltma noktası.
• Transit Süre: Malın bir noktadan diğerine taşınma süresi.

U

• ULD (Unit Load Device): Uçak taşımacılığında kullanılan yük konteyneri veya paleti.

V

• Value Added Services (VAS): Paketleme, etiketleme, montaj gibi katma değer yaratan lojistik hizmetler.

W

• Warehouse: Depo.
• WMS (Warehouse Management System): Depo yönetim sistemi.

Y

• Yükleme Listesi (Packing List): Gönderilen malların detaylarını gösteren belge.